W dniu dzisiejszym na stronie PZBall ukazały się pierwsze polskie oficjalne statystyki baseballowe. Pokusiliśmy się o wyróżnienie zawodników Polskiej Ekstraligi Baseballu pod kątem wybranych kategorii statystycznych. Pliki pdf z kopiami oficjalnych statystyk PZBall zamieściliśmy na stronie baseball.pl w zakładce "do pobrania".

Najlepsi - według przepisów

Przepis 10.22 oficjalnych przepisów gry w baseball (Official Baseball Rules) jasno określa wymagania, które muszą spełnić zawodnicy walczący o tytuł najlepszego pałkarza, miotacza czy obrońcy. Posługując się wytycznymi wskazanymi przez wspomniany przepis, zebraliśmy po trzech najlepszych w każdej z kategorii.

NAJLEPSI W ATAKU

Wśród najpopularniejszych statystyk rankingowych pałkarzy przepisy uwzględniają trzy:

- BAve (Avg) - Średnia skuteczność odbijania (Batting average)

- SLAve (Slg) - Średnia moc odbijania (Slugging average)

- OBP (OB%) - Średnia skuteczność awansowania na pierwszą bazę (On-base percentage)

Przepis 10.22(a) mówi, że:

Tytuły w indywidualnych kategoriach średniej skuteczności odbijania (BAve), średniej mocy odbijania (SLAve) i średniej skuteczności awansowania na pierwszą bazę (OBP) powinny być przyznane zawodnikom, którzy osiągnęli najwyższą wartość danej średniej, pod warunkiem iż liczba podejść ofensywnych [PA] danego zawodnika jest co najmniej równa liczbie meczów, które zostały zaplanowane dla każdej drużyny w rundzie zasadniczej danego sezonu, pomnożonej przez 2,4. Suma podejść ofensywnych [PA] powinna zawierać wszystkie konfrontacje ofensywne [AB], bazy darmo z powodu boli [BB], uderzenia narzutem [HP], interferencji lub obstrukcji [IO] oraz odbicia z poświęceniem [SH, SF]. Zawodnik, który ma najwyższą średnią, ale jednocześnie nie spełnia kryterium minimalnej liczby podejść ofensywnych [PA], może otrzymać tytuł, jeżeli po doliczeniu takiemu zawodnikowi podejść ofensywnych w liczbie niezbędnej do osiągnięcia wymaganego minimum jego średnia nadal pozostaje najwyższa.

Zanim przedstawimy najlepszych w każdej kategorii, należy omówić kryteria, jakie muszą spełniać zawodnicy brani pod uwagę w rankingu, oraz pokrótce omówić każdą ze statystyk.

BAve - Średnia skuteczność odbijania

Średnia ta pozwala na porównanie ze sobą pałkarzy pod względem ich skuteczności w prawidłowym odbijaniu piłki. Oblicza się ją, dzieląc liczbę hitów przez liczbę konfrontacji ofensywnych (AB - At bat), czyli na jej wartość nie mają wpływu bazy darmo ani poświęcenia. Wartość podawana jest do trzech miejsc po przecinku, zawiera się w przedziale od 0 do 1 i mówi nam o tym, z jaką częstotliwością konfrontacje ofensywne danego zawodnika kończą się wybiciem przez niego hita. Oczywiście im wyższa wartość, tym lepszy pałkarz, pamiętajmy jednak o tym, iż każda kategoria statystyczna, aby była rzetelna, wymaga wielu powtórzeń.

I tak pierwsza trójka najskuteczniejszych pałkarzy przedstawia się następująco:

.366 Mariusz Paprocki (BUKS Gepardy Żory)

.365 Mariusz Grzanowski (MKS Stal BiS Kutno)

.333 Łukasz Sobczyk (MKS Stal BiS Kutno)

Najskuteczniej w minionej rundzie zasadniczej odbijał Mariusz Paprocki (BUKS Gepardy Żory), zdobywca m.in. tytułu najbardziej wartościowego zawodnika podczas eliminacji Mistrzostw Polski Juniorów w Miejskiej Górce w 2008 roku [fot. Agata Becela]

SLAve - Średnia moc odbijania

Średnia moc odbijania jest bardzo pomocna, gdy mamy zawodników o podobnej średniej skuteczności. Co bowiem, gdy jeden z nich odbija głównie hity za jedną bazę, a inny po odbiciu wędruje od razu na kolejne? Intuicja podpowiada nam, że ten drugi jest w takim razie lepszy - i właśnie do takiego porównania służy nam Slugging average. Statystykę tę wylicza się, dzieląc łączną liczbę zdobytych baz (TB - Total bases) przez sumę konfrontacji ofensywnych. Total bases to nic innego, jak suma hitów, przy czym liczbę hitów za jedną bazę mnoży się przez 1, liczbę hitów za dwie bazy przez 2 itd. Matematycznie ujmując:

SLAve = [1B + (2x2B)+(3x3B)+(4xHR)]/AB

Wartość statystyki mieści się w przedziale od 0 do 4. Krótko mówiąc, SLAve równa 4.000 oznacza, iż każda konfrontacja ofensywna danego zawodnika zakończyła się home runem, 3.000 - średnio każda konfrontacja ofensywna zakończyła się hitem za 3 bazy itd.

Po zestawieniu uprawnionych do rankingu pierwsza trójka najmocniej odbijających przedstawia się następująco:

.538 Mariusz Grzanowski (MKS Stal BiS Kutno)

.486 Piotr Mikołajczyk (MKS Stal BiS Kutno)

.476 Mariusz Paprocki (BUKS Gepardy Żory)

OBP - średnia skuteczność awansowania na pierwszą bazę

Ostatnia z "przepisowych" statystyk rankingowych dla pałkarzy w skrócie mówi nam o tym, jak często dany zawodnik staje się biegaczem dzięki własnym umiejętnościom. Oblicza się ją, dzieląc sumę hitów [H] i baz darmo otrzymanych z powodu czterech boli i uderzenia narzutem [BB, HP] przez sumę konfrontacji ofensywnych, wymienionych baz darmo oraz poświęcających odbić w powietrze (SF - Sacrifice fly). Matematycznie ujmując:

OBP = (H + BB + HP)/(AB + BB + HP + SF)

Wartości statystyki zawierają się w przedziale od 0 do 1, przy czym wartość 1.000 mówi nam, że dany zawodnik za każdym razem, gdy nie dostawał bazy darmo z powodu interferencji czy też gdy nie wykonywał skrótu z poświęceniem [SH - sacrifice hit], awansował na bazę dzięki swoim umiejętnościom (zauważmy, iż awanse na bazę po błędzie obrońców nie są tu brane pod uwagę - każdy taki awans, mimo iż kończy się zdobyciem bazy, wpływa na obniżenie wartości statystyki].

Podsumowując, w sezonie 2011 najskuteczniejsi w awansowaniu na pierwszą bazę okazali się:

.602 Mariusz Grzanowski (MKS Stal BiS Kutno)

.495 Łukasz Sobczyk (MKS Stal BiS Kutno)

.485 Dominik Strawiak (MKS Stal BiS Kutno)

Nie ulega wątpliwości, iż historyczny, pierwszy tytuł najlepszego pałkarza polskiego baseballu należy się właśnie jemu - na zdjęciu Mariusz Grzanowski, wielokrotny zawodnik Reprezentacji Polski, reprezentant Stali Kutno [fot. Noona]

NAJLEPSI MIOTACZE

Zgodnie z oficjalnymi przepisami statystyką rankingową, która decyduje o tytule najlepszego miotacza, jest średnia obiegów straconych z winy miotacza - ERAve (Earned Run Average). Średnia ta mówi nam o tym, ile obiegów z winy miotacza (ER) średnio traconych jest przez daną drużynę podczas jednego "normalnego" (trwającego regulaminową liczbę rund) meczu - zatem im wyższa wartość, tym gorzej dla miotacza. Oblicza się ją według wzoru:

ERAve = (ER x 9)/IP

Jako iż mecze rozgrywane podczas rundy zasadniczej przepisowo trwają 7 rund, dla warunków polskiej Ekstraligi wzór na ERAve przyjmuje postać:

ERAve = (ER x 7)/IP

Podobnie jak w przypadku tworzenia rankingu najlepszych pałkarzy, należy brać pod uwagę jedynie tych zawodników, którzy na pozycji miotacza rozegrali daną liczbę rund. Zgodnie z regułą 10.22(b):

Tytuł najlepszego miotacza powinien dostać ten miotacz, który osiągnął najniższą wartość średniej obiegów straconych z winy miotacza (ERAve), pod warunkiem że liczba rund, podczas których narzucał, jest co najmniej równa liczbie meczów, które zostały zaplanowane dla każdej drużyny w rundzie zasadniczej, pomnożonej przez 1,5.

Jako iż podczas sezonu 2011 jedynie 12 zawodników miotało podczas wymaganej ilości rund, przedstawiamy pełną klasyfikację miotaczy:

1.11 Krzysztof Nowak (TSB Demony Miejska Górka)

1.14 Cezary Hryniowski (TSB Demony Miejska Górka)

1.14 Adam Vorbrodt (WUKB Centaury Warszawa)

1.52 Jakub Kolasiński (MKS Stal BiS Kutno)

1.74 Artur Krasiński (MKS Stal BiS Kutno)

1.89 Łukasz Nolbrzak (KS Baseball Wrocław)

1.94 Szymon Szymański (UKS Dęby Osielsko)

2.32 Karol Lapczyk (BUKS Gepardy Żory)

2.79 Arkadiusz Żurkowski (BUKS Gepardy Żory)

2.98 Marcin Musiałek (KS Baseball Wrocław)

3.40 Adrian Mularczyk (KS Silesia Rybnik)

8.52 Mateusz Jurek (UKS Caper Kędzierzyn-Koźle)

Najlepszy miotacz rundy zasadniczej 2011 - leworęczny Krzysztof Nowak (Demony Miejska Górka) [fot. Noona]

NAJLEPSI OBROŃCY

Tytuły najlepszych obrońców tradycyjnie przyznaje się pod kątem pozycji, na których grają. Wiąże się to z prowadzeniem statystyk dla poszczególnych pozycji, czego niestety w "naszych" statystykach brakuje. W związku z powyższym niemożliwe jest wyznaczenie najlepszych obrońców zgodnie z przepisami (wymogi co do liczby rozegranych w obronie rund różnią się w zależności od pozycji), w związku z czym przejdziemy do drugiej części naszego podsumowania.

Najlepsi (i nie tylko) - omówienie pozaprzepisowe

Dalszą część tekstu należy potraktować nieco z przymrużeniem oka - nie opiera się ona na opracowanych w przepisach wytycznych.

Rozpoczniemy od rankingu łapaczy utworzonego na podstawie średniej skradzionych baz (SBP - Stolen bases percentage). Ta statystyka rankingowa mówi nam o tym, jaki procent prób kradzieży podczas obecności danego zawodnika na pozycji łapacza kończy się dla kradnącego biegacza powodzeniem. SBP przyjmuje wartości od 0 do 1 - przy czym 0 oznacza, iż dany łapacz nie dopuścił do żadnej kradzieży, natomiast 1 mówi nam o tym, że ów łapacz nie zapobiegł żadnej próbie kradzieży (= wszystkie zakończyły się skradzioną bazą).

Pamiętając, iż wszelkie statystyki są istotne dopiero przy określonej liczbie powtórzeń, posłużyliśmy się regułą 10.22(c)(2), dotyczącą wyznaczania najlepszych obrońców na podstawie średniej skuteczności w obronie (FAve - Fielding Average), która mówi, że:

Tytuły najlepszych obrońców powinni dostać zawodnicy, którzy osiągnęli najwyższą wartość średniej skuteczności w obronie (FAve) dla danej pozycji, o ile rozegrali oni na tej pozycji liczbę rund równą co najmniej połowie liczby meczów zaplanowanych dla każdej drużyny w rundzie zasadniczej - dotyczy łapaczy.

Uwzględniając powyższe pełny ranking łapaczy z sezonu 2011 przedstawia się następująco:

.692 Łukasz Bracha (BUKS Gepardy Żory)

.692 Tomasz Fojcik (KS Silesia Rybnik)

.733 Piotr Mikołajczyk (MKS Stal BiS Kutno)

.750 Przemysław Paluch (KS Silesia Rybnik)

.770 Radosław Zagożdżon (UKS Dęby Osielsko)

.775 Rafał Łukomski (TSB Demony Miejska Górka)

.778 Denis Gockowiak (UKS Dęby Osielsko)

.778 Mariusz Paprocki (BUKS Gepardy Żory)

.794 Jakub Garbacz (KS Baseball Wrocław)

.806 Jacek Lauko (KS Baseball Wrocław)

.807 Grzegorz Paskudzki (WUKB Centaury Warszawa)

.818 Przemysław Bajon (TSB Demony Miejska Górka)

.818 Łukasz Sobczyk (MKS Stal BiS Kutno)

.833 Robert Roggenbuck (BUKS Gepardy Żory)

.837 Dawid Jurek (UKS Caper Kędzierzyn-Koźle)

.846 Rafał Kaliński (MKS Stal BiS Kutno)

.877 Marcel Pardik (KS Silesia Rybnik)

.921 Maciej Zdrodowski (UKS Caper Kędzierzyn-Koźle)

.964 Mateusz Jurek (UKS Caper Kędzierzyn-Koźle)

Temu łapaczowi lepiej nie kraść baz - Łukasz Bracha (Gepardy Żory) [fot. Noona]

Skoro jesteśmy przy łapaczach, należy wspomnieć, jak ciężka i szkodliwa dla zdrowia jest to pozycja. Przebywanie przez większą część meczu w przykucnięciu, wraz z częstym wstawaniem, czyni łapaczy najbardziej narażonych na uszkodzenia stawu kolanowego. W związku z powyższym dobrą inwestycją dla klubu jest zapewnienie tym zawodnikom rehabilitacji bądź wyszkolenie kilku łapaczy prezentujących dobry poziom. W polskich realiach niestety nadal stanowi to problem, przez co najdłużej utrzymujący się łapacze muszą wykazywać odporność na niszczenie stawów - dlatego też chcielibyśmy przyznać tytuł gumowych kolan Grzegorzowi Paskudzkiemu (WUKB Centaury Warszawa), który pracował na pozycji za bazą domową przez aż 167 rund. Gratulujemy wytrzymałości!

Od wielu lat podstawowy łapacz Centaurów dominował w swojej drużynie na tej pozycji także i w tym sezonie - posiadacz najmocniejszej pary kolan, Grzegorz Paskudzki (Centaury Warszawa) [fot. Rafał Rajtar]

Pozostając przy luźniejszym podsumowaniu sezonu nawiązującym do uszkodzeń, chcielibyśmy także wyróżnić miotacza, którego narzuty najwięcej razy zatrzymywały się na pałkarzu. Najwięcej uderzeń narzutem [HP - Hit By Pitch] zaliczył w tym roku Szymon Szymański (UKS Dęby Osielsko). Pałkarzom stającym do konfrontacji z tym miotaczem sugerujemy wzmożoną czujność.

Uwaga na plecy. :) Na zdjęciu Szymon Szymański (Dęby Osielsko) [fot. Noona]

Przejdźmy jednak do poważniejszych rekordów. Z jednej strony mamy średnie rankingowe, jednak z drugiej same ilości wybitych hitów - kto zatem ustanowił pierwszy rekord Polski w tej kategorii? Odpowiedź nie będzie zaskoczeniem - 30 hitów podczas całej rundy zasadniczej wybił Mariusz Paprocki (BUKS Gepardy Żory).

We wcześniejszej części tekstu skupialiśmy się jedynie na pałkarzach - a przecież ważną "pozycją" w ataku jest również biegacz. Nie znamy wprawdzie żadnych statystyk rankingowych, dzięki którym moglibyśmy porównać ze sobą zawodników pod kątem efektywności awansowania na dalsze bazy, intuicyjnie jednak nasuwają się takie statystyki meczowe, jak liczby zdobytych obiegów [R - Runs] oraz bazy skradzione [SB - Stolen bases] i udaremnione próby kradzieży [CS - Caught stealing].

Rekordową liczbę razy do bazy domowej dobiegał Robert Stęchły (KS Silesia Rybnik), który podczas minionej rundy zasadniczej zdobył dla swojej drużyny aż 43 obiegi. Oczywiście należy pamiętać, że pierwsze pozycje w line-upie zwiększają szanse na dużą liczbę obiegów zdobytych podczas sezonu, zwłaszcza w przypadku szybkich zawodników - co zresztą potwierdzają rekordowcy wśród drużyn.

Szybkość i umiejętności - to im Robert Stęchły (Silesia Rybnik) może zawdzięczać rekord ligi w kategorii zdobytych obiegów [fot. Noona]

O dużej wartości zawodnika jako biegacza z pewnością mogą świadczyć skradzione przez niego bazy. Rekord ligi nie przypadł jednak jednemu zawodnikowi - dzielić się nim będą Marcin Musiałek (KS Baseball Wrocław) oraz Kamil Zbaraż (TSB Demony Miejska Górka). Biorąc pod uwagę jednak to, ile razy wymienieni dali się na kradzieży złapać - Kamil "wpadł" 3 razy, natomiast Marcina złapano zaledwie dwukrotnie - tytuł najlepszego złodzieja ligi przysługuje zawodnikowi z Dolnego Śląska.

W walce o tytuł najlepszego złodzieja ligi zwyciężył Marcin Musiałek (Baseball Wrocław). Na zdjęciu uwiecznione wyautowanie reprezentującego Demony Kamila Zbaraża... podczas próby kradzieży - to właśnie ta sytuacja przesądziła o zwycięstwie zawodnika KSB [fot. Jacek Witczak - gazeta "ABC"]

Poza odbijaniem i sprawnym awansowaniem jest jeszcze jeden ważny aspekt gry w ataku - jest to mianowicie pomoc innym zawodnikom. Wszak baseball jest sportem drużynowym! Pod kątem pomocy kolegom z drużyny rozpatrzyć należy odbicia poświęcające [SH, SF] oraz asysty ofensywne [RBI - Runs Batted In]. Zacznijmy od tej ostatniej kategorii - kto najczęściej pomagał swoim kolegom zdobyć obiegi? Przeglądając tabelki, znajdujemy odpowiedź - Adrian Mularczyk (KS Silesia Rybnik) osiągnął najwyższe RBI - 22. Sumując to ze zdobytymi przez niego obiegami, pragniemy zwrócić uwagę władzom Silesii, iż w tej rundzie zasadniczej Adrian wypracował dla drużyny ponad 16% obiegów.

Adrian Mularczyk (Silesia Rybnik) osiągnął najlepszy wynik w kategorii asyst ofensywnych. Pozostałe drużyny powinny zachować czujność podczas jego obecności przy bazie domowej - zwłaszcza jeśli mają zajętą trzecią bazę [fot. Roman Mularczyk]

Przejdźmy teraz do najbardziej heroicznej współpracy z drużyną. Jako iż jesteśmy przekonani, że zdecydowana większość poświęcających odbić w powietrze [SF] jest w naszej lidze dziełem przypadku, a nie świadomą zagrywką, skupimy się wyłącznie na skrótach z poświęceniem. Wielu z Was zapewne będzie snuło domysły, iż rekordzistą w tej kategorii będzie ktoś z Gepardów, których trener znany jest z zamiłowania do tego rodzaju taktyki. I właśnie ci z Was nie są w dużym błędzie, gdyż Arkadiusz Żurkowski (BUKS Gepardy Żory) podczas tej rundy zasadniczej poświęcił sam siebie 5 razy. Rekord należy jednak do Łukasza Snopka (UKS Dęby Osielsko), dzięki którego poświęceniom biegacze mogli awansować 7 razy.

Ze stanowiska leworęcznego pałkarza zawsze ma się te parę centymetrów mniej do pierwszej bazy... Łukasz Snopek (Dęby Osielsko) wykorzystał tę przewagę, osiągając najwięcej skrótów z poświęceniem [fot. Noona]

Ostatnim już wyróżnieniem będzie tytuł największego postrachu na górce miotacza. Do wyznaczenia narzucającego, którego można obawiać się najbardziej, wzięliśmy pod uwagę liczbę założonych strike-outów oraz to, jaka część stających przeciwko nim pałkarzy zakończyła podejście ofensywne popularną kaczką. Na tej podstawie stworzyliśmy ranking, w którym zgrupowaliśmy najlepszych miotaczy z każdej z drużyn:

82 (25%) Łukasz Nolbrzak (KS Baseball Wrocław)

71 (29%) Jakub Kolasiński (MKS Stal BiS Kutno)

71 (23%) Karol Lapczyk (BUKS Gepardy Żory)

63 (38%) Artur Strzałka (KS Silesia Rybnik)

58 (19%) Krzysztof Nowak (TSB Demony Miejska Górka)

50 (20%) Szymon Szymański (UKS Dęby Osielsko)

31 (10%) Mateusz Jurek (UKS Caper Kędzierzyn-Koźle)

30 (22%) Norman Nelson Cowes (WUKB Centaury Warszawa)

Wychowanek kutnowskiej Stali bardzo dobrze czuje się we wrocławskim Baseballu. Z tym miotaczem nie ma żartów - na zdjęciu autor największej liczby strike-outów, Łukasz Nolbrzak  [fot. Noona]

Rekord ilościowy należy wprawdzie do Łukasza Nolbrzaka, jednak największy odsetek strike-outów wśród swoich przeciwników odnotował młody miotacz Silesii, Artur Strzałka, wyraźnie odbiegający pod tym kątem od reszty narzucających.

Jeśli w tak młodym wieku Artur Strzałka (Silesia Rybnik) tak doskonale radzi sobie w Ekstralidze, to z niecierpliwością czekamy na jego występy w przyszłych sezonach [fot. Roman Mularczyk]